De nieuwe WKK-Barometer van BlueTerra rekent voor 2030 op 3.300 vollasturen voor netleverende WKK. Vorig jaar was dat nog 2.700. Uw gasmotor blijft dus langer nodig dan gedacht, terwijl de kostenkant juist zwaarder wordt.
Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op de energiemarkt. Op 23 juli verscheen de WKK-Barometer Voorjaar 2026, die BlueTerra maakte in opdracht van Stichting Kennis in je Kas. Een WKK, of warmtekrachtkoppeling, is een gasmotor die tegelijk stroom en warmte maakt. Volgens de barometer blijft die machine langer nodig dan een jaar geleden werd verwacht, terwijl de belastingen en CO₂-kosten oplopen. Hieronder leest u wat er verandert.
BlueTerra rekent met een marktmodel dat per uur bepaalt welke bronnen nodig zijn om aan de vraag naar stroom te voldoen. Voor netleverende WKK komt de verwachte inzet duidelijk hoger uit dan in de vorige editie. Ook in 2035 blijft die inzet hoog, op 2.700 vollasturen.
Bron: WKK-Barometer Voorjaar 2026, BlueTerra. Vollasturen voor netleverende WKK.
Bij belichte bedrijven ligt het totale aantal draaiuren hoger, omdat een deel van de stroom direct op het eigen bedrijf wordt gebruikt. In 2030 komt dat totaal uit op circa 3.900 uur.
| Jaar | Netleverende WKK | Belicht bedrijf, netlevering | Belicht bedrijf, totaal |
|---|---|---|---|
| 2028 | 3.000 uur | 1.800 uur | 3.500 uur |
| 2030 | 3.300 uur | 2.400 uur | 3.900 uur |
| 2035 | 2.700 uur | 1.800 uur | 3.100 uur |
Vollasturen per jaar. Het totaal bij belichte bedrijven is inclusief eigen gebruik.
Vollasturen zijn de uren die een installatie zou maken als zij de hele tijd op vol vermogen draaide. Twee uur op halve kracht telt als een vollastuur. Een WKK van 3 MWe (megawatt elektrisch vermogen) komt bij 3.300 vollasturen op ongeveer 9.900 MWh stroom.
De hogere verwachting komt uit de Monitor Voorzieningszekerheid 2026 van TenneT. Die gaat uit van een vertraagd transitiepad, waarin het halen van de Europese klimaatdoelen niet langer het uitgangspunt is. Wind op zee komt in 2035 uit op 19,8 GW, waar eerder nog 27,5 GW werd verwacht. Zonnestroom gaat richting 52 GW, tegen ongeveer 71 GW in de vorige raming. Daardoor ligt het hernieuwbare aanbod circa 20 GW lager in 2030 en circa 27 GW lager in 2035. De vraag naar stroom stijgt juist iets, van 190 TWh naar 197 TWh in 2035.
Daardoor zijn er vaker uren waarin de vraag niet met zon en wind te dekken is. Tegelijkertijd verdwijnt regelbaar vermogen zoals kolencentrales, en komt daar tot 2030 nauwelijks iets bij. Batterijen hebben nu een looptijd van twee tot vier uur. Bij periodes van meerdere dagen met weinig wind en zon schieten ze tekort, en precies daar blijft WKK nodig.
Het model laat ook zien dat de WKK vaker gaat draaien in de nacht en in het weekend. De korte ochtend- en avondpieken nemen batterijen bij zonneparken over. Dat vraagt meer van uw warmtebuffer en uw planning.
BlueTerra ziet de WKK ook als onderdeel van het elektriciteitssysteem. Het opgestelde vermogen in de glastuinbouw groeide in 2025 voor het vijfde jaar op rij: 70 MWe nieuw en 5 MWe gesaneerd, dus netto 65 MWe erbij. De levertijd voor een nieuwe WKK is opgelopen tot meer dan drie jaar. Daardoor wordt het behouden van bestaand vermogen belangrijker dan het bijplaatsen van nieuw vermogen, en loont het om onderhoud en revisie vroeg te plannen.
Daarnaast verschuift de waarde van de WKK richting beschikbaarheid en langere inzet. Dat raakt de markten voor reservevermogen, waarmee het stroomnet in balans wordt gehouden. Voor FCR, de snelste reserve, reageert een WKK technisch niet snel genoeg. aFRR, de automatische reserve, kan nu nog, maar wordt lastig als de eis van 100 procent vermogen binnen een minuut naar vier seconden gaat. Dan is al snel een combinatie met een batterij nodig. mFRR, de handmatig afgeroepen reserve, blijft kansrijk, vooral bij langere afroepmomenten.
Vanaf 2028 worden de eerste tenders verwacht voor een capaciteitsmarkt, waarin vermogen wordt betaald om beschikbaar te zijn. Of WKK in de glastuinbouw daaraan kan meedoen is nog niet duidelijk, en de barometer rekent er niet mee.
Meer draaiuren helpen alleen als draaien loont. Sinds 1 januari 2025 wordt de inputvrijstelling, de vrijstelling van energiebelasting op het aardgas dat de WKK ingaat, stapsgewijs beperkt. Daarnaast wordt het verlaagde aardgastarief voor de glastuinbouw afgebouwd tot en met 2035. Vanaf 2035 bestaat het verlaagde tarief niet meer.
| Verlaagd tarief aardgas | 2026 | 2028 | 2030 |
|---|---|---|---|
| Schijf 1 en 2, tot 170.000 m³ | € 0,180 | € 0,276 | € 0,394 |
| Schijf 3, tot 1 mln m³ | € 0,159 | € 0,212 | € 0,282 |
| Schijf 4, tot 10 mln m³ | € 0,214 | € 0,239 | € 0,267 |
Tarieven in euro per m³, lopende prijzen per jaar. Bron: bijlage F van de WKK-Barometer, op basis van het Belastingplan 2024 en de Wet fiscale klimaatmaatregelen glastuinbouw.
Bovenop die belasting komen de CO₂-kosten. BlueTerra rekent vier beleidsvarianten door. In het basisscenario komt de WKK onder druk als de spark spread smal is, het verschil tussen wat de stroom opbrengt en wat het gas kost. In het rijksscenario komt er vanaf 2028 ETS2, het tweede Europese systeem voor handel in CO₂-rechten, en moet er vanaf 2027 groen gas worden bijgemengd. Met compensatie blijft de terugverdientijd tot 2030 onder vijf jaar. Zonder compensatie wordt dat negen jaar of langer.
| Scenario | CO₂-prikkel | Compensatie | Beeld tot 2030 |
|---|---|---|---|
| Huidig beleid | CO₂-heffing tot circa € 17 per ton in 2030 | Niet van toepassing | Gunstigst, laagste lasten op gasinzet |
| Basisscenario | CO₂-heffing tot € 53,15 per ton in 2030 | Geen | Onder druk bij een smalle spark spread |
| Rijksscenario | ETS2 vanaf 2028 en groen gas bijmengen vanaf 2027 | ETS2-korting en lagere energiebelasting | Gunstig, onder vijf jaar |
| Rijksscenario zonder compensatie | Zelfde beleidsmix | Geen | Rood, negen jaar of langer |
De barometerkleuren staan voor de terugverdientijd: groen onder vijf jaar, oranje vijf tot acht jaar, rood negen jaar of langer.
De compensatie is tot en met 2030 uitgewerkt, daarna niet. Voor de jaren erna rekent BlueTerra met aannames, want het beleid is nog niet vastgesteld. Wie nu een investering of een grote revisie afweegt, rekent dus met jaren die politiek nog open liggen. Ook maakt de afbouw van de fiscale voordelen de energiebelasting op uw gasnota elk jaar ingewikkelder, en daardoor ontstaan er sneller fouten op de factuur.
Een WKK levert regelbaar vermogen dicht bij de vraag. In gebieden met afnamecongestie, waar het net vol zit voor afname, is dat waardevol. Tegelijkertijd kan het de regionale belasting juist verhogen als veel installaties op dezelfde marktprikkel tegelijk terugleveren.
In 132 van de 337 regionale verzorgingsgebieden is WKK op het regionale net aangesloten, en in enkele glastuinbouwgebieden is het opgestelde vermogen groot ten opzichte van de beschikbare netcapaciteit. Of uw installatie het net ontlast of zwaarder belast, hangt dus af van uw gebied en van de manier waarop u aanstuurt. Een goede marktoplossing voor congestiemanagement met WKK is er nog niet.
Wij verwachten dat de WKK langer nodig blijft dan gedacht en belangrijker wordt voor de leveringszekerheid van heel Nederland. Of de machines ook beschikbaar blijven, hangt af van de kosten. Valt de compensatie weg, dan kleurt de barometer rood en wordt het moeilijk om investeringen en onderhoud te onderbouwen.
Wilt u weten wat deze barometer betekent voor uw inkoop, uw contracten of uw facturen? Neem dan contact met ons op. Wij rekenen uw situatie graag met u door.
WKK-Barometer Voorjaar 2026, Rentabiliteit en systeemrol. BlueTerra, 23 juli 2026, in opdracht van Stichting Kennis in je Kas, onderdeel van het programma Kas als Energiebron. Lees het volledige rapport (pdf).
Aanvullend: Monitor Voorzieningszekerheid 2026 van TenneT, Publieksrapportage Herijking CO₂-heffing glastuinbouw en de rekentool Impact Fiscale Maatregelen Glastuinbouw van Glastuinbouw Nederland.
Deze analyse is bedoeld als algemene informatie en is geen fiscaal of bedrijfseconomisch advies voor uw specifieke situatie.
Abonneer u op onze nieuwsbrief en mis geen belangrijk nieuws uit de energiemarkt.
Wij gebruiken uw e-mailadres alleen voor onze nieuwsbrief en marktupdates. Zie onze privacyverklaring.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
