Gas voor levering in november sloot dinsdag 13 oktober op € 87,22 per MWh. Op maandag 5 oktober was dat nog € 73,51, een stijging van 19 procent in iets meer dan een week. Zo duur was gas in bijna vier jaar niet. Rond de Straat van Hormuz worden meer schepen aangevallen dan ooit sinds het begin van de oorlog, de Europese gasopslag staat lager dan ooit op deze datum, en voor volgende week voorspellen de weermodellen kou en weinig wind.
Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op de energiemarkt. De gasprijs is de afgelopen week hard gestegen, naar het hoogste niveau in bijna vier jaar. Hieronder leest u waardoor dat komt, wat het doet met de stroomprijs en de termijnmarkt, en wat de prijs de komende weken weer kan laten zakken.
Gas voor levering in november kostte op maandag 5 oktober € 73,51 per MWh. Daarna steeg de prijs elke handelsdag: € 78,08 op woensdag, € 81,43 op vrijdag en € 87,22 bij het slot van dinsdag 13 oktober. Zo duur was gas sinds 22 december 2022 niet meer, de laatste maanden van de energiecrisis. Ook gas voor latere maanden en jaren steeg mee.
Gas voor levering in november, slotkoers per handelsdag van 1 september tot 13 oktober. Van € 73,51 op maandag 5 oktober steeg de prijs elke handelsdag, tot € 87,22 op dinsdag 13 oktober.
Drie ontwikkelingen kwamen deze week samen. De aanvoer van LNG uit het Midden-Oosten werd onzekerder door nieuwe aanvallen op schepen. Europa begint de winter met de laagste gasvoorraad ooit voor deze tijd van het jaar. En de weermodellen voorspellen voor volgende week weinig wind in Noordwest-Europa, met later in de week kans op flinke kou. Bij weinig wind moeten gascentrales meer stroom produceren. Bij kou gebruiken huishoudens en bedrijven meer gas om te verwarmen. Dat gas moet deze winter komen uit opslagen die lager staan dan ooit.
LNG is aardgas dat is afgekoeld tot 162 graden onder nul. Het wordt dan vloeibaar en neemt zeshonderd keer minder ruimte in, zodat het per schip vervoerd kan worden. Een deel van het LNG voor de wereldmarkt komt uit Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, en die schepen moeten door de Straat van Hormuz.
Rond die zeestraat werden de afgelopen week meer schepen aangevallen dan in welke week ook sinds het begin van de oorlog. Op dinsdag 6 oktober voeren er maar zeven vrachtschepen door, het laagste aantal sinds 23 juli. Over de afgelopen zeven dagen kwam er gemiddeld nog ruim de helft van de olie uit de Golf als voor de oorlog, en op maandag 12 oktober maar een kwart. Minstens tien lege olietankers die op weg waren naar Fujairah, een haven in de Verenigde Arabische Emiraten net buiten de zeestraat, zijn gestopt of omgekeerd. Kleinere tankers varen heen en weer door de zeestraat en laden hun olie bij Fujairah over op grote tankers. Die grote tankers brengen de olie daarna naar de kopers in Azië en Europa. Komen er minder grote tankers naar Fujairah, dan blijven de kleinere tankers langer liggen met hun lading en komt er minder olie uit de Golf. Qatar houdt minstens twaalf LNG-tankers in de Golf klaar om de gaslevering op gang te houden.
LNG-tankers varen naar de koper die het meest betaalt. De afgelopen week veranderden enkele tankers die op weg waren naar Azië van koers en gingen naar Europa. Om die ladingen binnen te halen, moet Europa meer betalen dan Azië. Daardoor stijgt de gasprijs in Europa.
De Europese gasopslagen waren op 12 oktober voor 73,9 procent gevuld. Vorig jaar was dat op dezelfde dag 83,2 procent, in 2024 nog 95,0 procent. Het vorige dieptepunt op deze datum was 2021, met 77,0 procent. In Nederland staan de opslagen op 63,0 procent, tegen 71,9 procent vorig jaar. Alleen in 2021 lag de Nederlandse stand op deze datum lager, met 61,7 procent.
De Europese gasopslag op 12 oktober, per jaar sinds 2011. De stand van dit jaar is de laagste in de reeks, onder die van 2021.
Het vullen gaat door. In Nederland komt er elke dag ongeveer 0,3 procentpunt bij. Het vulseizoen loopt tot 1 november, en met de eerste koude dagen gaat er ook al gas uit de opslagen. Elk bericht over een koude week of een tegenvallende levering uit Noorwegen werkt daardoor direct door in de prijs. Op 7 oktober viel in Noorwegen een gasinstallatie tijdelijk uit.
In september kwamen er 18 LNG-tankers aan in Nederland, 13 daarvan met gas uit de Verenigde Staten, 2 uit Rusland, 2 uit Trinidad en Tobago en 1 uit Peru. Russisch LNG mag nog tot 1 januari binnenkomen onder langlopende contracten.
De Noorse gasproducent Equinor levert vanaf 1 oktober vijf jaar lang 9 TWh gas per jaar aan Eneco. Dat is genoeg gas voor alle huishoudens en alle kleinzakelijke klanten van Eneco in Nederland. Het gas komt per pijpleiding uit Noorwegen, zonder tanker en zonder zeestraat onderweg. De prijs is niet bekendgemaakt.
Stroom kostte op de Nederlandse dagmarkt in week 41, van 5 tot en met 11 oktober, gemiddeld € 138,15 per MWh. Het verschil tussen de dagen was groot. Op zaterdag 10 oktober waaide het hard en kostte stroom gemiddeld € 50,69 per MWh, met drie uren onder nul. Maandag 12 oktober was het rustig en lag het gemiddelde op € 197,06. Voor vandaag (14 oktober) is dat € 193,10, met een duurste uur van € 310,70.
De gemiddelde stroomprijs per dag van 15 september tot en met 14 oktober. In week 41 lag het gemiddelde op zaterdag 10 oktober op € 50,69 en op maandag 12 oktober op € 197,06.
Zodra het weinig waait en de zon onder is, produceren gascentrales het grootste deel van de stroom. Die worden duurder door de gasprijs en door de CO₂-prijs. Centrales betalen voor elke ton CO₂ die ze uitstoten. Die prijs stond maandag op € 88,34 per ton, de hoogste stand sinds januari. Een windstille, koude week zoals de weermodellen nu voorspellen, betekent dus vooral dure avonduren.
Olie die nu direct geleverd kan worden, is fors duurder dan olie voor levering over een maand. Een vat Brent, de maatstaf voor olie in Europa, kostte gisteren (13 oktober) voor directe levering rond de 130 dollar. Op de termijnmarkt, voor levering over een maand, was dat ongeveer 106 dollar. Dat verschil van bijna 25 dollar betekent dat er nu weinig olie direct beschikbaar is, en dat kopers fors extra betalen om die olie meteen te krijgen. Op de termijnmarkt zakte de prijs vorige week nog even onder de 100 dollar. De export van ruwe olie uit de Golf is grotendeels hersteld, maar alleen tegen hoge kosten. Een grote olietanker levert de eigenaar dit kwartaal gemiddeld ruim 500.000 dollar per dag op, drie keer zoveel als in het vorige kwartaal. Saoedi-Arabië maakt binnen zeven tot acht weken ruimte voor 1,2 miljoen vaten per dag extra door een pijpleiding naar de Rode Zee, buiten Hormuz om. Voor bedrijven blijven vervoerskosten en brandstoftoeslagen daardoor hoog.
Ook diesel blijft schaars in Europa. Russische diesel mag Europa al sinds februari 2023 niet meer in, en door Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen is er ook elders minder Russische diesel te koop. China heeft de export van brandstoffen in oktober stopgezet, en in september kwam er minder diesel naar Europa dan in welke september ook. De Verenigde Staten sloten vorige week een deal met Rusland om een grote hoeveelheid Russische diesel af te nemen, en versoepelden daarvoor de sancties. Die diesel is bedoeld voor de Amerikaanse markt, waar de dieselprijs een record bereikte. Wij verwachten niet dat de deal de dieselprijs in Europa merkbaar verlaagt. Tegelijk kondigde president Trump een bestand aan waarin Rusland en Oekraïne elkaars energie-installaties niet meer aanvallen. Kort daarna viel Rusland toch weer elektriciteitscentrales in Kyiv en Kharkiv aan.
Op de termijnmarkt, waar energie voor levering in een latere periode wordt verhandeld, liepen de prijzen deze week verder op. Gas voor heel 2027 kost vanochtend (14 oktober) € 68,27 per MWh, tegen € 62,27 een week eerder. Stroom voor heel 2027 kost € 145,20 per MWh, tegen € 131,53 een week eerder.
Wij verwachten dat de prijs de komende weken vooral door het weer wordt bepaald. Volgens de weermodellen wordt de winter in Japan, Zuid-Korea en delen van China zacht. Dat zijn de drie grootste LNG-kopers ter wereld, en minder vraag daar maakt ladingen vrij voor Europa. Het vervoer van LNG tussen de Verenigde Staten en Europa is bovendien veel goedkoper dan eerder dit jaar, omdat er meer schepen beschikbaar zijn. Valt de kou volgende week mee, dan kan de gasprijs weer een deel van de stijging van deze week verliezen.
Loopt uw contract de komende maanden af, of wilt u weten wat deze prijzen betekenen voor uw energiekosten? Neem dan contact met ons op. Wij volgen de markt dagelijks en kijken graag met u mee.
Abonneer u op onze nieuwsbrief en mis geen belangrijk nieuws uit de energiemarkt.
Wij gebruiken uw e-mailadres alleen voor onze nieuwsbrief en marktupdates. Zie onze privacyverklaring.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
