Gas voor levering in november kostte dinsdag 20 oktober op de TTF, de Nederlandse gasbeurs, even € 90,24 per MWh, de hoogste prijs sinds december 2022. Na berichten over bemiddeling tussen de Verenigde Staten en Iran sloot de prijs op € 85,06. Op woensdag 21 oktober schommelde hij rond de € 88. De aanvallen op schepen rond de Straat van Hormuz gaan door, en de Europese gasopslag staat lager dan ooit op deze datum.
Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op de energiemarkt. De gasprijs kwam op 20 oktober even boven de 90 euro, en ook stroom en olie werden duurder. Hieronder leest u waardoor dat komt, hoe het met de gasopslag staat en wat de prijs weer kan laten zakken.
Gas wordt in Nederland verhandeld op de TTF, de gasbeurs waar energiebedrijven en handelaren gas kopen en verkopen. De prijs die daar ontstaat, is de maatstaf voor gas in heel Europa. Gas voor levering in november sloot op de TTF op dinsdag 13 oktober op € 87,22 per MWh. Daarna bleef de prijs rond dat niveau: € 87,55 op vrijdag en € 88,04 op maandag. Op dinsdag 20 oktober liep de prijs tijdens de handel op tot € 90,24, de hoogste prijs sinds december 2022. Diezelfde middag kwamen er berichten dat er wordt bemiddeld tussen de Verenigde Staten en Iran. De prijs zakte daarop terug en sloot op € 85,06. Op woensdag 21 oktober schommelde de prijs rond de € 88.
Gas voor levering in november op de TTF, slotkoers per handelsdag van 1 september tot 20 oktober. Op dinsdag 20 oktober kostte gas tijdens de handel even € 90,24, de slotkoers was € 85,06.
Die reactie laat zien hoe gevoelig de markt is. Eén bericht over overleg haalt in een paar uur vijf euro van de prijs af. Zolang er geen afspraken komen, loopt de prijs net zo snel weer op.
De LNG-tankers uit Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten moeten door de Straat van Hormuz, de smalle zeestraat tussen de Golf en de open zee.
Rond die zeestraat zijn in de eerste drie weken van oktober ongeveer 30 schepen aangevallen, een vijfde van alle aanvallen sinds het begin van de oorlog. Vaker dan eerder gebeurt dat met raketten in plaats van drones. Een raket richt meer schade aan, waardoor een geraakt schip maanden uit de vaart kan zijn. Rond 20 oktober werden twee tankers aangevallen voor de kust van Saoedi-Arabië. Toch varen er weer meer schepen door de zeestraat: in de week tot en met 18 oktober was het aantal olietankers terug op 82 procent van normaal. Ze varen onder Amerikaanse bescherming langs de kust van Oman.
Qatar leverde in september voor de vijfde maand op rij geen LNG aan Europa. Rond 19 oktober voer voor het eerst sinds januari 2024 een LNG-tanker uit Qatar door de Rode Zee richting Europa, met Polen als bestemming. Schepen uit de Golf varen sinds 2024 om Afrika heen, omdat de Houthi's in Jemen schepen in de Rode Zee aanvallen. De route door de Rode Zee en het Suezkanaal scheelt ongeveer twee weken varen. Of dit een eerste schip is van meer, is nog niet duidelijk.
Ook Azië wil meer LNG. India en China kopen extra ladingen, en LNG in Azië kost nu ruim 30 dollar per mBtu, de eenheid waarin LNG wordt verhandeld. Dat is de hoogste prijs in vier jaar. De TTF-prijs komt omgerekend uit op ongeveer 29 dollar. Azië betaalt dus iets meer, en een LNG-tanker vaart naar de koper die het meeste betaalt. In de Verenigde Staten, waar het meeste LNG voor Europa vandaan komt, kost gas ongeveer 3 dollar per mBtu.
De Europese gasopslagen waren op 19 oktober voor 74,6 procent gevuld. Vorig jaar was dat op dezelfde dag 82,8 procent, in 2024 nog 95,2 procent. Zo laag stond de opslag op 19 oktober nog nooit. Het vorige dieptepunt was 2021, met 77,2 procent. In Nederland staan de opslagen op 64,7 procent, tegen 71,7 procent vorig jaar. Dat is iets hoger dan in 2021, toen het 61,6 procent was.
De Europese gasopslag op 19 oktober, per jaar sinds 2011. De stand van dit jaar is de laagste in de reeks, onder die van 2021.
Het vullen gaat steeds langzamer. Van 12 tot en met 19 oktober kwam er in Europa nog maar 0,65 procentpunt bij. Op 19 oktober ging er 1.216 GWh gas de opslagen in en 1.072 GWh weer uit. Met het eerste koude weer wordt er al gas uit de opslagen gehaald, terwijl elders nog wordt bijgevuld. Normaal zijn de opslagen eind oktober het meest gevuld, maar dat moment ligt elk jaar ergens tussen 9 oktober en 13 november. Dit jaar wordt er waarschijnlijk tot in november bijgevuld. Door de hoge prijs komen er extra LNG-tankers naar Europa en gebruiken bedrijven minder gas.
De aanvoer van LNG neemt wel toe. Van 1 tot en met 20 oktober kwam er ongeveer 8 procent meer LNG naar Europa dan in dezelfde periode van september, en op maandag 19 oktober was de aanvoer de hoogste sinds augustus. In september kwam 68 procent van het LNG voor de EU uit de Verenigde Staten en 11 procent uit Rusland. Russisch LNG mag vanaf 1 januari 2027 de EU niet meer in. Noorwegen blijft de grootste leverancier van gas aan de EU, met 36 procent van alle invoer, per pijpleiding en als LNG. Noorwegen produceerde in september door onderhoud 12,6 procent minder gas, 298 miljoen m³ per dag. Het onderhoudsseizoen was eind september voorbij. Ook een storing bij de Noorse gasverwerking in Kårstø, waardoor er dagelijks 12,6 miljoen m³ minder gas kwam, is verholpen.
Stroom kostte op de Nederlandse dagmarkt in week 42, van 12 tot en met 18 oktober, gemiddeld € 187,86 per MWh. Een week eerder was dat € 138,15. Vrijdag 16 oktober was met gemiddeld € 212,76 de duurste dag van de maand. Sinds zaterdag 10 oktober is de stroomprijs geen uur meer onder nul geweest. Over de eerste twintig dagen van oktober kostte stroom gemiddeld € 170,58 per MWh. Dat is meer dan in welke maand ook sinds eind 2022.
De gemiddelde stroomprijs per dag van 22 september tot en met 21 oktober. Vrijdag 16 oktober was met € 212,76 de duurste dag van de maand.
De zon schijnt in oktober korter en lager. Daardoor produceren gascentrales nu ook overdag een groter deel van de stroom, en niet alleen in de avond. Gascentrales zijn duur door de hoge gasprijs en door de CO₂-prijs, die rond de € 85 per ton staat. Centrales betalen voor elke ton CO₂ die ze uitstoten. Voor de rest van week 43 werd wisselvallig herfstweer verwacht, met tegen het weekend meer wind. Op winderige dagen kan de stroomprijs flink lager uitvallen.
Een vat Brent, de maatstaf voor olie in Europa, kostte op 13 oktober 105,69 dollar. Vrijdag 16 oktober sloot de prijs op 109,86 dollar, de hoogste stand sinds half september. Op dinsdag 20 oktober kwam Brent in de loop van de dag even boven de 111 dollar en sloot op 108,79 dollar. Toch kwam er meer olie uit de Golf dan voor de oorlog: in de week tot en met 18 oktober 24 miljoen vaten per dag, tegen 23,3 miljoen daarvoor. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten sturen 40 procent van hun olie via pijpleidingen om de Straat van Hormuz heen, in februari was dat 17 procent. Tankers die wel door de zeestraat moeten, laden hun olie in de Golf van Oman over op een ander schip. Dat systeem werkt, maar het is duur. Het vervoer van olie per supertanker naar China kost 37 dollar per vat olie, een record. Een supertanker vervoert ongeveer 2 miljoen vaten, dus één reis kost zo'n 74 miljoen dollar. Voor de oorlog was dat een paar dollar per vat olie. Een verzekering tegen oorlogsschade is in de loop van de oorlog gestegen van minder dan 3 naar 10 procent van de waarde van het schip.
Diesel blijft het grootste probleem. China exporteert geen brandstof meer en uit de Golf komt minder diesel door de aanvallen op tankers. Het vervoer is ook veel duurder geworden: het huren van een tanker kost meer dan tien keer zoveel als normaal. Raffinaderijen in Rotterdam verloren begin oktober geld op elk vat olie dat ze verwerkten. De Verenigde Staten hebben sancties tegen kopers van Russische olie en gas opgeschort, onder meer om meer Russische diesel op de markt te krijgen. Rusland heeft daarna zijn exportverbod op diesel opgeheven, en de eerste tankers met Russische diesel varen weer naar Turkije en Brazilië. Wij verwachten niet dat de dieselprijs in Europa daardoor merkbaar daalt. Voor bedrijven blijven vervoerskosten en brandstoftoeslagen hoog.
Op de termijnmarkt, waar energie voor levering in een latere periode wordt verhandeld, stond gas voor heel 2027 op 21 oktober op € 72,34 per MWh, tegen € 68,34 een week eerder. In de week van 12 oktober sloot gas voor 2027 voor het eerst boven de € 70. Stroom voor heel 2027 kost € 142,95 per MWh, tegen € 145,20 een week eerder.
Voor 2028 liggen de prijzen veel lager: € 45,21 per MWh voor gas en € 106,61 voor stroom. De markt rekent erop dat er vanaf 2027 veel nieuw LNG bijkomt. In de Verenigde Staten worden LNG-installaties gebouwd die eind 2027 samen ongeveer 30 procent van het Europese gasverbruik kunnen leveren. Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten leverden in 2025 samen 20 procent van al het LNG in de wereld, maar slechts 3 procent van al het gas, omdat het meeste gas per pijpleiding gaat. Andere landen vingen dit voorjaar al driekwart van het verlies op.
Bij een normale winter staat de Europese gasopslag eind maart naar verwachting op ongeveer 23 procent. Bij een koude winter kan dat 12 procent worden, lager dan ooit, en kan de gasprijs boven de € 100 per MWh uitkomen.
Wij verwachten dat de prijzen voor de komende winter hoog blijven, met grote uitschieters naar beide kanten. Een koude week of een nieuwe aanval op schepen laat de prijs stijgen. Echte afspraken tussen de Verenigde Staten en Iran over de Straat van Hormuz kunnen hem flink laten zakken.
Loopt uw contract de komende maanden af, of wilt u weten wat deze prijzen betekenen voor uw energiekosten? Neem dan contact met ons op. Wij volgen de markt dagelijks en kijken graag met u mee.
Abonneer u op onze nieuwsbrief en mis geen belangrijk nieuws uit de energiemarkt.
Wij gebruiken uw e-mailadres alleen voor onze nieuwsbrief en marktupdates. Zie onze privacyverklaring.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
