Gas voor levering in november sloot op maandag 26 oktober op de TTF, de Nederlandse gasbeurs, op € 96,68 per MWh. Dat is de hoogste slotprijs sinds december 2022 en ruim drie keer zo veel als begin januari. Stroom voor heel 2027 werd tussen 21 en 28 oktober bijna 9 procent duurder. De Europese gasopslag staat op 74,9 procent, lager dan ooit eind oktober.
Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op de energiemarkt. De gasprijs liep in de week van 19 oktober verder op en kwam op maandag 26 oktober bijna op 97 euro. Ook stroom voor volgend jaar werd flink duurder. Hieronder leest u waardoor dat komt, wat de Europese toezichthouder over de komende winter schrijft en wat de prijs weer kan laten zakken.
Gas voor levering in november kostte op maandag 19 oktober € 88,04 per MWh. Op dinsdag 20 oktober zakte de prijs even, na berichten over bemiddeling tussen de Verenigde Staten en Iran. Daarna ging hij elke dag omhoog: € 90,04 op donderdag 22 oktober, € 93,85 op vrijdag 23 oktober en € 96,68 op maandag 26 oktober. Tijdens de handel kwam de prijs die maandag even op € 97,35. Zo hoog sloot gas voor het laatst op 21 december 2022. Op 2 januari van dit jaar kostte dezelfde hoeveelheid gas nog € 29,00.
Gas voor levering in november op de TTF, slotkoers per handelsdag van 1 september tot 27 oktober. Op maandag 26 oktober sloot gas op € 96,68, de hoogste slotkoers sinds december 2022.
Op maandag 26 oktober reisden de minister van Defensie van Saoedi-Arabië, de legerchef van Pakistan en het hoofd van de Turkse inlichtingendienst naar Teheran. Zij spraken met de Iraanse president af om verder te praten over de veiligheid in de regio. Op dinsdag 27 oktober sloot gas voor november iets lager, op € 96,06. Op woensdag 28 oktober liep de prijs in de ochtend op tot € 98,54, het hoogste niveau tijdens de handel sinds december 2022. Iran heeft eerder gezegd pas met de Verenigde Staten te willen onderhandelen als de Amerikaanse zeeblokkade wordt opgeheven.
Europa haalt een groot deel van zijn gas als LNG per schip. Qatar leverde deze zomer maar 2 procent van al het LNG in de wereld, omdat de schepen niet veilig door de Straat van Hormuz kunnen. Andere landen, vooral de Verenigde Staten, Canada en Rusland, produceerden meer. Toch was er deze zomer 4 procent minder LNG beschikbaar op de wereldmarkt dan een jaar eerder.
Azië nam het meeste LNG uit Qatar af, in 2025 ruim 80 procent, en mist het nu het hardst. China, Zuid-Korea en India kopen met de winter in aantocht extra ladingen. India importeerde in het derde kwartaal meer LNG dan ooit. Azië betaalt op dit moment meer voor LNG dan Europa, en het verschil is groter dan ooit. Een LNG-tanker die niet vastzit aan een vast contract, vaart naar de koper die het meeste betaalt. Ongeveer 30 procent van het Europese LNG wordt zo per lading op de spotmarkt gekocht. Vaak koopt een handelshuis de lading en verkoopt het die door, soms terwijl het schip al onderweg is en dan van koers verandert. Een tanker met Amerikaans LNG die in oktober op weg was naar India, werd eerst omgeleid naar het Verenigd Koninkrijk en daarna naar Thailand. Europa moet dus meebieden om die ladingen binnen te halen.
Hoe groot dat effect is, ziet u aan de prijs in de Verenigde Staten. Daar kwam deze zomer 64 procent van het Europese LNG vandaan. Op de Amerikaanse gasbeurs Henry Hub kostte gas op 26 oktober omgerekend ongeveer € 8 per MWh. Op de TTF was dat dezelfde dag € 96,68, ruim twaalf keer zo veel. Gas vloeibaar maken en per schip naar Europa brengen kost samen minder dan € 20 per MWh. De rest van het verschil ontstaat doordat kopers in Europa en Azië tegen elkaar opbieden. In augustus ging ruim 10 procent van al het Amerikaanse LNG naar Nederland. Alleen naar Egypte ging meer.
Zelfs Qatar koopt inmiddels Amerikaans gas: op 22 oktober tekende het staatsbedrijf QatarEnergy een contract met Cheniere, de grootste LNG-producent van de Verenigde Staten. Volgens persberichten onderhandelt QatarEnergy ook met twee andere Amerikaanse LNG-projecten. De leveringen van Cheniere beginnen pas in 2031 en zijn klein, maar laten zien hoe sterk de Amerikaanse positie op de gasmarkt is geworden.
De Europese gasopslagen waren op 25 oktober voor 74,9 procent gevuld. Vorig jaar was dat op dezelfde dag 82,8 procent, in 2024 nog 95,2 procent. Zo laag stond de opslag op 25 oktober nog nooit. Het vorige dieptepunt was 2021, met 77,1 procent. Van 18 tot en met 25 oktober kwam er in Europa nog maar 0,30 procentpunt bij. Op sommige dagen ging er al meer gas uit de opslagen dan erin. Op andere dagen kwam er nog gas bij, zoals op 26 oktober. Normaal bereiken de opslagen eind oktober hun hoogste stand. Door de hoge prijs blijven LNG-ladingen naar Europa komen, en kan het vullen dit jaar doorlopen tot in november.
De Europese gasopslag op 25 oktober, per jaar sinds 2011. De stand van dit jaar is de laagste in de reeks, onder die van 2021.
In Nederland staan de opslagen op 65,4 procent, tegen 72,5 procent vorig jaar. Op 21 oktober werd het Nederlandse doel van 64 procent gehaald. Dat doel is dit jaar verlaagd. Normaal moeten de Europese opslagen op 1 november voor 90 procent gevuld zijn.
Het percentage zegt niet alles. Europa gebruikt sinds 2023 ongeveer een vijfde minder gas dan voor de crisis van 2022. Op 25 oktober zat er 849 TWh gas in de Europese opslagen. Dat is genoeg voor ongeveer 35 procent van het gasverbruik in een winter zoals vorig jaar. In 2019 was dat ongeveer 37 procent en in 2021 ongeveer 29 procent, omdat er toen meer gas werd gebruikt. Vorig jaar was het 39 procent, in 2024 nog 45 procent. Voor 2022 kon Europa in de winter ook terugvallen op extra Russisch gas per pijpleiding. Die mogelijkheid is er nu niet meer, en daarom moet het tekort vooral met LNG worden aangevuld.
ACER, de Europese toezichthouder op de energiemarkt, publiceerde op 27 oktober een terugblik op de gaszomer en een vooruitblik op de winter. De Europese opslagen begonnen de zomer op 28 procent. Over de afgelopen negen jaar was dat gemiddeld ongeveer 40 procent. Het vullen kostte ongeveer 27 miljard euro. De oorlog in het Midden-Oosten maakte de Europese gasinvoer deze zomer volgens ACER 18 tot 33 miljard euro duurder.
Wordt het een winter zoals vorig jaar, dan heeft Europa ongeveer 78 miljard m³ LNG nodig. Zoveel LNG is nog nooit in een winter naar Europa gekomen. Komt er minder LNG en zakt de opslag naar 15 procent, dan moet het verbruik volgens ACER met 6 tot 10 procent omlaag.
Als de Straat van Hormuz begin 2027 weer open gaat, komt er in de tweede helft van de winter ongeveer 20 miljard m³ LNG uit Qatar extra op de markt. Twee beschadigde productielijnen in Qatar blijven wel jaren buiten gebruik.
Stroom kostte op de Nederlandse dagmarkt in week 43, van 19 tot en met 25 oktober, gemiddeld € 133,82 per MWh. Een week eerder was dat € 187,86. Maandag 19 oktober was met € 207,25 de duurste dag van die week. Het weekend van 24 en 25 oktober was winderig en de vraag naar stroom was laag. Zaterdag kostte stroom gemiddeld € 33,62, zondag € 23,25. Op zondag 25 oktober lag de prijs 13 uur onder nul, voor het eerst sinds 10 oktober.
De gemiddelde stroomprijs per dag van 29 september tot en met 28 oktober. In het winderige weekend van 24 en 25 oktober zakte de prijs, woensdag 28 oktober is met € 250,74 de duurste dag van de maand.
Ondanks dat winderige weekend kostte stroom van 1 tot en met 28 oktober gemiddeld € 160,89 per MWh. Daarmee is oktober de duurste maand sinds december 2022. In oktober vorig jaar was het gemiddelde € 82,43.
Op woensdag 28 oktober kost stroom gemiddeld € 250,74 per MWh, de duurste dag van oktober. Tussen 18.00 en 19.00 uur is dat € 351,19. Er staat weinig wind en het wordt kouder. Gascentrales produceren dan een groter deel van de stroom, en die zijn duur door de hoge gasprijs en door de CO₂-prijs van ongeveer € 88 per ton.
Een vat Brent, de maatstaf voor olie in Europa, kostte op maandag 19 oktober 109,55 dollar. Op vrijdag 23 oktober sloot de prijs op 116,72 dollar, de hoogste slotprijs sinds 29 april. Vroeg op dinsdag 27 oktober brak er brand uit bij Ras Tanura, de grootste olie-exporthaven van Saoedi-Arabië, waar ook de grootste raffinaderij van het land staat. De brand was snel onder controle. Hoeveel schade er is, is nog niet bekend. De Houthi's in Jemen zeggen dat zij de raffinaderij met een raket hebben geraakt. Saoedi-Arabië meldde dat het drie raketten uit Jemen had onderschept. Brent sloot die dag op 113,88 dollar en stond op woensdag 28 oktober in de ochtend weer op ongeveer 115 dollar.
Saoedi-Arabië exporteert weer evenveel olie als voor de oorlog, voor een groot deel door de Straat van Hormuz. Dat gebeurt terwijl er rond de zeestraat meer schepen worden aangevallen dan ooit: tot en met 23 oktober 28 keer, het hoogste aantal in één maand sinds het begin van de oorlog. In oktober raakten 11 supertankers beschadigd. Uit de hele Golf kwam van 1 tot en met 21 oktober gemiddeld 20,6 miljoen vaten olie en olieproducten per dag. In februari, voor de oorlog, was dat 22,6 miljoen. Van olieproducten zoals diesel komt nog 37 procent minder uit de Golf dan voor de oorlog. Rusland exporteerde in oktober voor de vierde maand op rij minder olie, omdat Oekraïne raffinaderijen en havens aanvalt met drones. De Russische raffinaderijen herstellen wel: in de tweede helft van oktober verwerkten ze ongeveer een kwart meer olie dan begin oktober. Diesel blijft voorlopig duur, en dat merkt u in vervoerskosten en brandstoftoeslagen.
Op de termijnmarkt, waar energie voor levering in een latere periode wordt verhandeld, stond stroom voor heel 2027 op 28 oktober op € 155,59 per MWh. Op 21 oktober was dat € 142,95. Gas voor heel 2027 kost € 77,17 per MWh, tegen € 71,69 op 21 oktober.
Voor 2028 liggen de prijzen veel lager: € 48,59 per MWh voor gas en € 112,60 voor stroom. De markt rekent erop dat er vanaf 2027 veel nieuw LNG bijkomt, vooral uit de Verenigde Staten.
Wij verwachten dat de prijzen de komende winter hoog blijven en snel kunnen bewegen. Koud weer met weinig wind laat stroom en gas stijgen, zoals op 28 oktober te zien is. Voor begin november verwachten de weermodellen in grote delen van Europa 2 tot 3 graden kouder weer dan normaal. In dezelfde dagen wordt het ook in het noordoosten van China koud, zodat Europa en Azië tegelijk meer gas nodig hebben. Echte afspraken over een veilige doorvaart door de Straat van Hormuz kunnen de prijzen flink laten zakken.
Loopt uw contract de komende maanden af, of wilt u weten wat deze prijzen betekenen voor uw energiekosten? Neem dan contact met ons op. Wij volgen de markt dagelijks en kijken graag met u mee.
Abonneer u op onze nieuwsbrief en mis geen belangrijk nieuws uit de energiemarkt.
Wij gebruiken uw e-mailadres alleen voor onze nieuwsbrief en marktupdates. Zie onze privacyverklaring.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
