De Nederlandse gasvoorraden zijn tot nu toe voor 41,8 procent gevuld. Vorig jaar rond deze tijd was dat 61,8 procent, en nooit eerder was de stand halverwege augustus zo laag. Het bijvullen gaat bovendien steeds langzamer in plaats van sneller. Dit is wat dat betekent voor de prijs die u deze winter betaalt.
De Nederlandse gasvoorraden zijn tot nu toe voor 41,8 procent gevuld. Het idee is simpel: in de zomer, van april tot 1 november, vullen we de gasopslagen bij onder andere Norg, Grijpskerk en Bergermeer, en in de winter gebruiken we dat gas om ons warm te houden. Vorig jaar rond deze tijd waren de opslagen voor 61,8 procent gevuld. Zo laag als nu was de stand halverwege augustus nog nooit.
Dat is geen cijfer voor de statistiek. Gas dat op 1 november niet in de grond zit, moet in januari op het moment zelf gekocht worden, precies wanneer het het duurst is. Hoe leger de opslagen de winter in gaan, hoe harder een koude week doorwerkt in de prijs die u betaalt.
In Europa is afgesproken hoe vol de opslagen aan het eind van het vulseizoen moeten zijn. Voor Nederland komt die afspraak neer op 74 procent op 1 november. Er moet dus nog bijna een derde van de totale inhoud bij, en daar zijn nog tien weken voor.
Hoe vol de Nederlandse gasvoorraden zaten, dit jaar tegen vorig jaar. In april was het verschil zestien procentpunt, nu twintig. De achterstand wordt dus groter in plaats van kleiner.
Het is niet alleen hier laat. In heel Europa waren de voorraden op 16 augustus voor 61,1 procent gevuld, tegen 73,6 procent een jaar eerder. Maar Nederland loopt harder achter dan de rest: twintig procentpunt onder vorig jaar, waar Europa er twaalf onder zit. Dat komt vooral doordat onze twee grootste voorraden na de vorige winter zo goed als leeg waren. We begonnen dit jaar verder achteraan dan de buurlanden. Wilt u de stand zelf in de gaten houden: op gelijkvergelijk.nl staat een overzicht van de Nederlandse en Europese gasvoorraden dat dagelijks wordt bijgewerkt.
Minder streng dan het klinkt. Er zit rek in de datum en in het percentage, en vorig jaar kwam Nederland op 1 november uit op 73 procent, dus ook toen net niet op het streefgetal. Er staat geen boete klaar. Maar daar gaat het ook niet om. Het gaat om de vraag hoeveel gas er in de grond zit als het in januari twee weken achter elkaar vriest, en wat u betaalt voor het gas dat er op zo'n moment bij gekocht moet worden.
U zou verwachten dat er nu juist hard gevuld wordt, met de winter in zicht. Het tegenovergestelde gebeurt. Elke week komt er minder bij dan de week ervoor. In de afgelopen week ging er per dag ongeveer tweederde in van wat er nodig zou zijn om die 74 procent op tijd te halen.
Hoeveel gas er per week gemiddeld per dag bij kwam, in gigawattuur. De stippellijn is wat er vanaf nu elke dag bij moet om op 1 november op 74 procent te komen. De laatste weken zitten daar onder.
Trek die lijn door en u weet waar dit eindigt. Blijft het tempo van de afgelopen twee weken, dan staat de teller op 1 november rond de 64 procent. Op het tempo van de afgelopen maand wordt het 67 procent. En zelfs als het vanaf morgen gaat zoals in de beste week van dit jaar, half juni, komt Nederland uit op ongeveer 76 procent. Zo klein is de marge: die 74 procent halen kan alleen nog als het tien weken achter elkaar gaat zoals het dit jaar één week is gegaan.
Niet omdat het niet kan. De voorraden kunnen per dag bijna tweeënhalf keer zoveel gas opnemen als er nu nodig zou zijn. Er staat dus geen pomp stil omdat hij het niet trekt.
Het gaat om geld. Gas dat u vandaag koopt is duurder dan gas voor levering deze winter. Wie nu inkoopt, het in de grond stopt en het er in januari weer uithaalt, verkoopt het dus voor minder dan hij ervoor betaalde. Vullen is daarmee geen slimme voorbereiding maar een verliespost, en dus gebeurt het langzaam. Dat is precies wat u in de weekcijfers hierboven ziet.
Van de aanvoer valt ook weinig hulp te verwachten. Er komt weer wat meer vloeibaar gas met schepen naar Europa, sinds juli van ongeveer 250 naar 330 miljoen kuub per dag. Maar de eerste ladingen uit Qatar die weer door de Straat van Hormuz varen zijn al verkocht aan Aziatische afnemers met langlopende contracten, dus die komen hier niet aan wal.
Er is wel een leverancier die volop aan Europa levert, en dat is opvallend genoeg Rusland. In de eerste zes maanden van dit jaar kwam ruim 97 procent van al het vloeibare gas uit het grote Russische exportproject Yamal in Europese havens aan: bijna 10 miljoen ton, waar naar schatting 6 miljard euro voor is betaald. Europese kopers slaan nog snel in voordat het importverbod op Russisch gas volgend jaar volledig ingaat. Dat is ook hier te zien: van de twaalf tankers die in juli in Nederland aanmeerden, kwamen er twee uit Rusland.
Daarbij komt Noorwegen, en dat weegt voor ons het zwaarst. Het meeste gas dat via pijpleidingen naar Noordwest-Europa stroomt komt uit Noorwegen, en daar ligt de productie op twee gasvelden voor de kust deels stil. Bij het grootste van de twee, Ormen Lange, duurt het herstel langer dan gepland, tot in februari, dus tot midden in de winter. Daar verdwijnt meer dan een miljard kuub gas dat normaal deze winter geleverd zou worden. Op het tweede veld, Dvalin, viel onverwacht 5,4 miljoen kuub per dag weg.
Alles bij elkaar staat de beursprijs voor gas in Noordwest-Europa daarom weer boven de 60 euro per megawattuur, na een dip richting de 55 begin augustus toen de markt nog rekende op een akkoord over de Straat van Hormuz.
Op woensdag 12 augustus schoof de maan voor de zon. In Nederland verdween op het diepste moment bijna negentig procent van het zonlicht, rond tien over acht in de avond. Alle zonnepanelen van het land vielen dus voor een groot deel stil, op een moment dat het toch al donker begon te worden.
Dat was goed te zien in de prijs. Stroom wordt een dag vooruit per kwartier verhandeld op de beurs, en het kwartier van kwart voor acht kostte die avond 46 cent per kilowattuur, alleen voor de stroom zelf, zonder belasting en netkosten. Diezelfde dag was de prijs rond het middaguur nog dertien kwartieren lang negatief, omdat er toen juist te veel zon was.
De stroomprijs per kwartier op 12 en 13 augustus, in euro per megawattuur. De avond van de zonsverduistering is de blauwe lijn, de dag erna de rode. De dag erna was duurder.
En dat is het punt. Op 13 augustus, zonder verduistering, kostte hetzelfde kwartier van kwart voor acht 49 cent per kilowattuur. Duurder dus dan op de avond waar heel Nederland naar keek. Niet de maan maakt die prijs, maar het moment waarop de zon ondergaat terwijl iedereen nog kookt, wast en werkt. De verduistering was daar alleen een goed zichtbaar voorbeeld van.
Over de hele maand is stroom duidelijk duurder dan in juli: gemiddeld 12,6 cent per kilowattuur over de eerste achttien dagen van augustus, tegen 10,6 cent in juli. Er zijn niet minder goedkope momenten dan in juli, want het aantal negatieve kwartieren is ongeveer gelijk gebleven. Het zijn de avonden die duurder zijn geworden. En deze week was zelfs dat goedkope middaguur weg: op 17 augustus lag het goedkoopste kwartier van de hele dag nog op 13 cent.
Dit is geen advies voor uw bedrijf, daarvoor verschilt elke situatie te veel. Het zijn wel de vier punten die nu bijna elk gesprek met een ondernemer bepalen.
Of het op 1 november 64, 67 of 74 procent wordt, merkt u niet aan een boete maar aan de prijs zodra het koud wordt. Houd in uw begroting voor het eerste kwartaal rekening met een winter waarin gas duurder uitpakt dan de prijzen van vandaag laten zien.
De markt draaide in tien dagen twee keer om: eerst omlaag omdat er een akkoord leek te komen over de Straat van Hormuz, daarna weer omhoog toen dat uitbleef. Wie zijn hele wintervolume nog open heeft staan, gokt op het nieuws van één ochtend. In stappen inkopen levert bijna nooit de allerlaagste prijs op, maar wel een prijs waar u niet van wakker ligt.
Met avonden van 46 en 49 cent per kilowattuur, en middagen waarop de prijs onder nul duikt, gaat het verschil tussen zeven uur 's avonds en drie uur 's middags harder tikken dan het verschil tussen contractvormen. Kunt u koeling, laden of een productiestap een paar uur verschuiven, dan is dat nu echt geld waard.
Bij deze prijzen tikt een fout in een tarief, in de netkosten of in de energiebelasting harder aan dan in een gewoon jaar. Wij lopen facturen standaard na en vorderen te veel betaalde bedragen terug.
De Nederlandse gasvoorraden zijn nog niet half vol, terwijl ze over tien weken op driekwart zouden moeten zitten. Het bijvullen gaat elke week langzamer, niet omdat de installaties het niet kunnen maar omdat vullen op dit moment geld kost in plaats van oplevert. Tegelijk valt er Noors gas weg tot in februari en gaan de eerste ladingen uit Qatar naar Azië. Reken deze winter dus op een voorraad die dunner is dan afgesproken, koop uw gas in stappen in en let op de tijdstippen waarop u stroom gebruikt. Daar zit dit jaar meer verschil in dan in de vorm van uw contract.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
