De Europese gasopslagen stonden op 5 oktober voor 72,8 procent vol. Zo laag was de stand op die datum nog nooit sinds het begin van de metingen in 2011. Qatar levert deze winter minder LNG dan normaal, en op 1 januari stopt ook de levering van Russisch LNG onder langlopende contracten. Europa is daardoor voor een groot deel afhankelijk van Amerikaanse ladingen, en moet die van Azië overbieden. Stroom kostte in de eerste zes dagen van oktober gemiddeld € 183,75 per MWh.
Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op de energiemarkt. Europa begint het stookseizoen met de laagste gasvoorraad ooit voor deze tijd van het jaar, terwijl twee grote LNG-leveranciers deze winter minder leveren. Hieronder leest u wat er speelt op de markten voor gas, stroom en olie, en wat dat betekent voor de komende maanden.
De Europese gasopslagen stonden op 5 oktober voor 72,8 procent vol. Vorig jaar was dat op dezelfde dag 82,9 procent, in 2024 nog 94,4 procent. Sinds het begin van de metingen in 2011 was de stand begin oktober nooit zo laag. Het vorige dieptepunt was 2021, met 75,9 procent. In Nederland staan de opslagen op 60,7 procent, tegen 71,4 procent vorig jaar. Alleen in 2021 was de Nederlandse stand op deze datum lager.
De Europese gasopslag op 5 oktober, per jaar sinds 2011. De stand van dit jaar is de laagste in de reeks, onder die van 2021.
Het vullen gaat door, met ongeveer 0,35 procentpunt per dag in Nederland. Dat tempo neemt de komende weken af. De temperaturen dalen richting normale waarden voor oktober, waardoor huishoudens en bedrijven meer gas gaan verbruiken voor verwarming. Daarnaast kan de gasopslag Bergermeer sinds eind september tijdelijk zo'n 185 GWh per dag minder gas leveren. Daardoor is er op de Nederlandse gasmarkt minder ruimte om een koude periode op te vangen.
De gasprijs voor levering de volgende dag beweegt sinds eind september tussen de € 70 en € 76 per MWh. Op 6 oktober was dat € 73,70, tegen € 83,94 op de piek van 15 september. De aanvoer van LNG houdt de prijs voorlopig in toom. Op zondag 4 oktober kwam er in Nederland bijna 900 GWh aan LNG binnen, een record voor één dag. Tussen 26 september en 7 oktober meren er dertien LNG-tankers aan in Nederlandse havens. Daarnaast is de uitbreiding van de LNG-terminal Gate op de Maasvlakte klaar. Nederland kan daarmee per jaar 4 miljard m³ extra LNG weer omzetten in aardgas.
De gasprijs voor levering de volgende dag, per dag van 15 augustus tot 6 oktober. Na de piek van € 83,94 op 15 september zakte de prijs naar € 73,70 op 6 oktober.
Qatar was voor de oorlog één van de drie grootste LNG-leveranciers ter wereld. Bij de aanval op het exportcomplex Ras Laffan in maart raakte 17 procent van de capaciteit beschadigd, en het herstel kan tot drie jaar duren. De grootste LNG-kopers ter wereld gaan er niet van uit dat de levering uit Qatar deze winter op het oude niveau terugkomt. Het aandeel van Qatar in de wereldwijde LNG-handel is gezakt naar enkele procenten. In september voeren 19 LNG-tankers de Straat van Hormuz uit, 13 uit Qatar en 6 uit de Verenigde Arabische Emiraten. Dat is het hoogste aantal sinds het begin van de oorlog, maar nog altijd ongeveer 80 procent minder dan de circa 86 ladingen per maand van daarvoor. Daarnaast verlengde Qatar de overmacht voor zes ladingen aan een Italiaanse energieleverancier tot december.
De Verenigde Staten leveren nu ongeveer een derde van alle LNG ter wereld en 63 procent van wat de EU aan LNG invoert. Een Amerikaanse lading heeft geen vaste bestemming en gaat naar de koper die het meeste betaalt. In september ging 5,4 miljoen ton Amerikaans LNG naar Europa en Turkije, en 2,7 miljoen ton naar Azië, tegen 4,2 miljoen ton in augustus. Europa bood dus meer. Dat verschil is klein geworden: eind september betaalde Europa nog ongeveer 0,30 dollar per MMBtu meer dan Azië. Aziatische kopers betalen inmiddels 25 tot 28 dollar per MMBtu, en Chinese bedrijven onderhandelen weer over nieuwe langlopende contracten met Amerikaanse leveranciers.
Op 1 januari 2027 gaat het Europese verbod op Russisch LNG onder langlopende contracten in. Kortlopende contracten zijn al sinds 25 april verboden. Europa nam van januari tot en met september nog 11,14 miljoen ton Russisch LNG af, vooral via Frankrijk, België en Spanje. Op jaarbasis moet Europa zo'n 15 miljoen ton elders vinden. Dat maakt de afhankelijkheid van Amerikaanse ladingen nog groter, en daarmee de gevoeligheid voor een storing of orkaan aan de Amerikaanse Golfkust.
Stroom kostte in de eerste zes dagen van oktober gemiddeld € 183,75 per MWh. Daarvoor was week 40, van 28 september tot en met 4 oktober, met gemiddeld € 178,18 per MWh al de duurste week van 2026. Het duurste uur valt elke dag om 19:00. Op dinsdag 6 oktober kostte een megawattuur op dat moment € 378,84, terwijl stroom op maandag om 13:00 nog € 30,20 kostte. Het waaide deze week weinig, en zodra de zon ondergaat moeten gascentrales het grootste deel van de vraag opvangen. Die zijn duur door de gasprijs en een CO₂-prijs rond de € 87 per ton. Kolencentrales verdienen op dit moment ruim, terwijl gascentrales nauwelijks marge hebben. Daardoor draaien er in Europa meer kolencentrales.
De stroomprijs per uur van maandag 28 september tot en met dinsdag 6 oktober. De prijs is elke dag in de avond het hoogst, op dinsdag 6 oktober € 378,84 om 19:00.
Het aantal uren met een negatieve stroomprijs blijft dit jaar achter. Tot en met 5 oktober waren dat er 388, tegen 574 in dezelfde periode vorig jaar. Door het hogere prijsniveau zakt stroom minder snel onder nul, ook op zonnige middagen.
De export van ruwe olie door de Straat van Hormuz is terug op ongeveer 80 procent van het niveau van voor de oorlog. Tankers varen in konvooien langs de kust van Oman. Voor diesel, benzine en kerosine ligt dat op ongeveer 50 procent, omdat een deel van de raffinaderijen in de Golf nog beschadigd is. De G7-landen geven daarom 100 miljoen vaten uit hun strategische voorraden olie en diesel vrij. Toch steeg een vat Brent vrijdag weer boven de 100 dollar, nadat de Verenigde Staten aankondigden een derde vliegdekschip en ongeveer 10.000 extra militairen naar het Midden-Oosten te sturen.
Olie die nu direct geleverd kan worden, is fors duurder dan olie voor levering over een maand. Een vat Brent, de maatstaf voor Europa, kost voor directe levering rond de 127 dollar, tegen 103 dollar op de termijnmarkt. Ook het vervoer werd duurder: de huur van een middelgrote olietanker tussen de VS en Europa steeg in een week met 150 procent. Voor bedrijven betekent dit dat vervoerskosten en brandstoftoeslagen de komende maanden hoog blijven.
Op de termijnmarkt, waar energie voor levering in een latere periode wordt verhandeld, liepen de prijzen deze week op. Gas voor heel 2027 kostte vanochtend (7 oktober) rond de € 62,40 per MWh, tegen € 55,20 een week eerder. Stroom voor heel 2027 sloot gisteren (6 oktober) op € 131,53 per MWh, tegen € 126,78 een week eerder. De stijging komt vooral door gas: de aanvoer van LNG blijft onzeker en de voorraden zijn laag, en dat werkt via de gascentrales door in de stroomprijs.
Wij verwachten dat de prijzen voor de winter hoog blijven en snel reageren op het weer. Een koude periode verhoogt de vraag op het moment dat de voorraad al laag is, en dan moet Europa voor elke extra lading met Azië concurreren. Een zachte winter kan de prijzen juist laten zakken.
Loopt uw contract de komende maanden af, of wilt u weten wat deze ontwikkelingen betekenen voor uw energiekosten? Neem dan contact met ons op. Wij volgen de markt dagelijks en kijken graag met u mee.
Abonneer u op onze nieuwsbrief en mis geen belangrijk nieuws uit de energiemarkt.
Wij gebruiken uw e-mailadres alleen voor onze nieuwsbrief en marktupdates. Zie onze privacyverklaring.
Wij nemen graag uw energiesituatie met u door en laten zien waar de kansen zitten. Vrijblijvend en zonder verplichtingen.
